Loading...
Duz

Duz

Loading...

Duz, bədən funksiyaları üçün mütləq lazımlı olmasına baxmayaraq çoxu zərərlidir. Çox duz qan təzyiqini yüksəldər.
Yüksək qan təzyiqi isə ürəyi böyüdər, infakt, ürək çatmazlığı və iflic riskini artırar, böyrək funksiyalarını pozar, görmə itkisinə səbəb olar. Bu zərərli təsir edər və qan təzyiqi artdıqca artar. Dünya Sağlamlıq Təşkilatı məlumatlarına görə ifliclərin 62%indən və tac ürək xəstəliklərinin 49%indan yüksək qan təzyiqi duzun normadan çox qəbulunagörədir. Yüksək qan təzyiqi, ən çox ölüm səbəbidir və əsrin epidemisi olaraq qəbul edilməkdədir. Çox duz, qan təzyiqi ürək damar sisteminə da zərərlidir. İflic riskində və ürək böyüməsində artıma səbəb olar, böyrək xəstəliyini pisləşdirər, ölüm riskini artırar. Ayrıca böyrək daşı riskini artırdığına, kökəlməyə gətirib çıxardığına, mədə xərçənginin əsas səbəbi olduğuna və asma varsa onun şiddətini artırdığına dair də gedərək artan dəlillər mövcuddur.



Diyetdə duzun azaldılması yalnız qan təzyiqini salmaz, eyni zamanda yeni meydana gələ biləcək ürək xəstəliyi, və iflic riskini azaldar. mədə xərçəngi, böyrək xəstəliyi riski azalar, sümüklər qorunar. Sağlamlıq xərcləmələrində milyonlarla Dollar qənaət təmin edilər. Bu an bütün ölkələr, duz istehlakını azaltmağa çalışır.

Diyetdə duzu məhdudlaşdırarkən, bütün qaynaqlardan gələn duzun azaldılması lazımdır. Xüsusilə qidaların işlənməsi əsnasında istifadə edilən duzun azaldılması əsasdır. Çünki sənayeləşmiş ölkələrdə istehlak edilən duzun 75-80%i icra olunmuş, qablı, hazır olaraq satılan qidalardan alınır. Asiya və Afrika ölkəsində isə duzun əsl qaynağı, bişirmə əsnasında əlavə edilən və ya souslar və ədviyyatlarda olan duzdur.

Dünya Sağlamlıq Təşkilatı, xroniki xəstəlikləri önləmək üçün yetkinlərin gündə 5 qramdan az duz istifadə etmələrini təklif etməkdədir. Bəzi ölkələr, diyetlərindəki duz hədəflərini təyin etmiş, bu istiqamətdə müəyyən bir yolu qət etmiş vəziyyətdə. İngiltərə icra etdiyi siyasət ilə də hazır qidalardakı duz nisbətini 9.5% azaltmağı bacardı. Fransızlar da uzun zamandır olan səyləri nəticəsində çoxu məhsuldakı duz miqdarını azaltdılar, və gündəlik duz istehlaklarını 8 qramın altına salmağa çalışırlar. ABŞda hədəf duz miqdarı gündə 6 qram. Ancaq hipertansiyonu olanlar, 40 yaş və üstündəkilər və də qara irq üçün təklif edilən miqdar gündə 3 qram. 2009da başlatdıqları milli plan çərçivəsində hədəfləri duz istehlakını 5 ildə % 20 azaltmaq. Avropa Birliyindəki 11 ölkə də, duz istehlakını 4 ildə 16% azaltmağa qərar verdi. Bu vaxt Avropa Kardioloji və Hipertansiyon Dərnəyi Yanvar 2010da Avropa daxilində cəmiyyətlərin duz istehlakını azaltmağa istiqamətli tədbirlərə təcili olaraq ehtiyac olduğunu, hazır qidalardakı duz miqdarının azaldılması üçün qanun və müdiriyyətlərin çıxarılması gərəyini və duz istehlakını gündə 5 qram ( 1 çay qaşığı) endirmənin uyğun olacağını bildirdi.

Cəmiyyət sağlamlığı üçün duzu azaltma cəhdi, uzun nəfəsli bir səfərdir. Mütləq milli hərəkət planı hazırlanmalı, ictimaiyyət duz və zərərləri mövzusunda məlumatlandırılmalı, əvvəlcə hazır qidalardakı duz nisbətinin tədricən azaldılması üçün qida sənayesi ilə əməkdaşlıq edilməli, hazır qidaların etiketlərinə gündəlik duz ehtiyacının nə qədərini ehtiva etdiyi mütləq əlavə olunmalıdır. Duz məhdudlaşdırmasına uşaqlıq dövründə , hətta körpəlikdə başlanması irəlidəki illərdə inkişaf edəcək xəstəlikləri önləyəcək.



Duzu birdən-birə kəsmək çox çətin. Tədricən azaldılsa bir neçə həftə içində dad duyğusu buna alışar. Hər kəsin diyetindəki duzu mümkün olduğunca azaltması həm özünə, həm ölkəsinə qarşı olan məsuliyyətidir. Bu səbəblə də :

Yeməyi bişirərkən duz əlavə etməyin.

Restoranda yeməyinizin duzsuz hazırlanmasını istəyin.

Masadan duzluğu qaldırın. Ləzzət üçün nanə, cəfəri, şüyüd, müxtəlif ədviyyatlar stifadə edin

Limon və sirkə ümumiyyətlə duzu çox axtartdırmaz.

Sosiska, basdırma, kolbasanın duz məzmunu normanın çox üstundədir , mümkün olduğunca yeməyin.

Ketçup, mayonez, xardal, soya sousu kimi hazır sous və bəzi ədviyyatların duzlu olduğu bilin. Hazır sous götürməyin, öz sousununu özünüz edin.

Market alverlərinizdə götürəcəyiniz məhsulun məzmununa baxmağı vərdiş halına gətirin. Çünki duz dadı olmayan xeyli çox qida əslində duz anbarı.

Eyni məhsulda fərqli markaların duz məzmunları bir-birindən çox fərqli ola bilir. Hamısını nəzarət edib eyni qidanın az duzlu olanını seçin.

Tərəvəz və meyvələrin duz məzmunu aşağı olduğundan xüsusilə seçin.

Sağlamlığımız üçün hər gün bir az daha az duz istifadə etməyə diqqət edək.

Loading...

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Загрузка...

SON XƏBƏRLƏR

İlkay

7 Yanvar 2013 17:12

Duzu coox xowlayiram bunu deye bilerem amma buda var ki duzun zererleri cox olur.

PeTTy

15 Sentyabr 2012 19:20

Duzdan çox istifade edirem,xebere göre teşekkürler.

l2a1000

12 İyul 2010 17:02

Duzdan o qederde istifade etmiremmm xowum gelmir yemeklere duz qatmaqdan nea

cris

9 May 2010 21:11

duzun ziyanı olsa da men onu çox yeyirem cig

miledi_19

9 May 2010 14:27

Men duzdam heddinden artiq cox istifade edirem.Hette limonu ve alcani duzsuz tesevvur ede bilmirem.....

Emka_85

8 May 2010 22:56

Dəyərli məsləhətlərə görə minnətdaram.Ama özün də bilirsən ki duzsuz heç nəyin dadı olmur.Hətda insanların da.Hərdən deyirik ki bəzilərinə necədə duzsuz insansan smile
--------------------
Dünyada heç kimə güvənmə.Çünki Ağ gülün kölgəsi qaradır

fabregas105

8 May 2010 21:57

smile

Bos seylerdi fikir vermiyin.Atalar yaxsi deyibe acindan olmekdense yemekden olmek yaxsidi lol

MASTER-SAN

8 May 2010 21:15

Sitat: __lovely__
duzsuz yeməyin ləzzəti olar?

Demirlere size Wit yemek yeyin ..

Prosta deyirlerki duzdan az istifade etmek lazimdi ...
--------------------
Elə insanla DOSTLUQ eləki SƏN onun üçün ÖLMƏYİ fikirləşəndə , O SƏN -nin üçün coxdan ÖLMÜŞ olsun hi: : by : (Vasif .Abbasov )

SIZ niyə SEVMİRSIZ .... ????
Diyəsən xanim ürəyimə saplanmiş xəncəri gormədiz .. hi BY : ( Vasif .Abbasov)

SON ---11/02/2009 -- 26/06/2011 lovejoy --- bye

__lovely__

8 May 2010 21:13

duzsuz yeməyin ləzzəti olar?
o qədər lazım olmayan, zərərli şeyləri yeyirik ki, duzdan çox istifadə etmək onların yanında az qalar...

Lunchi_Pulchi

8 May 2010 21:10

.bəs duz da yimiyəy nə yiyəy?
əvvəlcə işarətlə mausun sol düyməsi ilə sonra alt düyməsini basıb saxlamaqla .....B...qara....i...maili.....u..altda xətt...

təşəkkür.

MASTER-SAN

8 May 2010 21:00

Sitat: Lady_ADU
ayda..vaska lap duzlu alca isedim eee...hardan yada saldin eee....

Aha alim senun ucun .. tongue
--------------------
Elə insanla DOSTLUQ eləki SƏN onun üçün ÖLMƏYİ fikirləşəndə , O SƏN -nin üçün coxdan ÖLMÜŞ olsun hi: : by : (Vasif .Abbasov )

SIZ niyə SEVMİRSIZ .... ????
Diyəsən xanim ürəyimə saplanmiş xəncəri gormədiz .. hi BY : ( Vasif .Abbasov)

SON ---11/02/2009 -- 26/06/2011 lovejoy --- bye

Ronie101

8 May 2010 20:32

laught

Miss_Zaqadka

8 May 2010 20:01

Sitat: master-san
Ozde Alcanin vaxtida gelib .Alca ile duz babatda d=gedira ..

ayda..vaska lap duzlu alca isedim eee...hardan yada saldin eee.... sad

MASTER-SAN

8 May 2010 19:55

Menim duzla aram superdi..Duzlu yemek ucun ve yaxudda duz yemek ucun olurem ..Ozde Alcanin vaxtida gelib .Alca ile duz babatda d=gedira ..
--------------------
Elə insanla DOSTLUQ eləki SƏN onun üçün ÖLMƏYİ fikirləşəndə , O SƏN -nin üçün coxdan ÖLMÜŞ olsun hi: : by : (Vasif .Abbasov )

SIZ niyə SEVMİRSIZ .... ????
Diyəsən xanim ürəyimə saplanmiş xəncəri gormədiz .. hi BY : ( Vasif .Abbasov)

SON ---11/02/2009 -- 26/06/2011 lovejoy --- bye

Ruhsar

8 May 2010 19:38

ona gore de hemishe calishiram yemek bishirende duzu az olsun

Miss_Zaqadka

8 May 2010 19:31

[color=#006600Men d duz sevirem..men de o siyahidayam zererini bilerekden yene duzlu yeyirem....neyniyim ureyim istiyir men de qarsi cixmiram...][/color]

ChocoLatte

8 May 2010 19:25

MENDE DUZU COX XOSLAYIRAM.YEMEYIDE DUZLU YEYIREM.ANCAQ BILIREM ZIYANDI YENEDE AYRILA BILMIREM DUZDAN love mocking

Moren

8 May 2010 19:05


Sitat: suzan
men bileni ag olum axi duza demirler :) o bashqa tozdu mocking


doğrudane, o sözə heç fikir verməmişdim )))) lool- duz və ağ ölüm))

suzan

8 May 2010 18:59

Niyə duzu ağ ölüm adlandırırlar?

men bileni ag olum axi duza demirler :) o bashqa tozdu mocking

Vamp

8 May 2010 18:36

Sitat: Paris
Yəgin elə edir ki, gələn qonaqlar yeməklərdən yeməsin

mocking
--------------------
Siz mənim hərəkətimi görə bilərsiniz, amma nə MƏQSƏD ilə etdiyimi yox...
Siz mənim sözümü eşidə bilərsiniz, amma nə MƏNA ilə deyildiyini yox...
Siz məni görə bilərsiniz, amma ÜRƏYİMİ yox...
MƏQSƏDİMİ, MƏNAMI, ÜRƏYİMİ bilmədən mənim haqqımda fikirlərinizi söyləməyin!!!

Nahid-19

8 May 2010 18:07

Duz suz bir günümüzdə olmasın yoxsa hər şeyin şiti çixareee....!
--------------------
Sən həyat hekayəmdə yeganə cümləsənki nöqtə qoya bilmirəm

Paris

8 May 2010 17:49

Sitat: Moren
yalan deyib))

Hmmm belay

İnanırsan biz nə vaxt onlara gedirik yeməklər duzsuz və deyir mən qəti duzdan istifadə etmirəm. Yəgin elə edir ki, gələn qonaqlar yeməklərdən yeməsin biggrin

Moren

8 May 2010 17:47


Sitat: Paris
Bir qohumum var, o duzdan qətiyyən istifadə etmiyib heç vaxt.


yalan deyib)) çünki belə bir şey mümkün deyil, bədəndə olan yodun miqdarını normada saxlamaq üçün duzdan mütləq istifadə edilir, yoxsa həmin adamın əl-ayağı bir yerə dəysə sınardı) yod çatışmamazlığından..

Paris

8 May 2010 17:44

Əvvəllər çox hətta dəhşət çox istifadə edirdim. Artıq yox. Çalışıram tamam az istifadə edim. Bir qohumum var, o duzdan qətiyyən istifadə etmiyib heç vaxt. Bütün yeməkləri duzsuz bişirir. Onlara gedəndə özümlə duz aparıram lol

Moren

8 May 2010 17:39


duzu adi qayda ilə istifadə edirəm, daha çox istiot xoşlayıram))

Deviant

8 May 2010 17:18

Həmişə normasında istifadə etmişəm, yəni yeməkdə heç vaxt əlavə duz istifadə etmirəm. Yeməyin özündə istifadə edilən duzla kifayətlənirəm. Vərdişdən asılı olan bir şeydir.

Lineva

8 May 2010 17:18

heddinnen artiq cox istifade edirem duzdan.umumiyyetle baharatdan cox xosum gelir

MR.QARRI

8 May 2010 17:15

Sitat: nastinkaaa
salam təsüf ki oxuya bilmirəm.nəyisə kliklədim yazılar zırdalandı.xaiişşşşş bilən mənə yazsın da neynəmək lazimdi ki yazının ölçüsü düzəlsin


əvvəlcə işarətlə mausun sol düyməsi ilə sonra alt düyməsini basıb saxlamaqla .....B...qara....i...maili.....u..altda xətt...


mən isə duzdan çox az istifadə edirəm

XeTaI

8 May 2010 17:12

Əvəllər dəhşət çox istifadə edirdim duz. Bir müddət tərgizdim, sonra yenə başladım. Ancaq indi yaxşıdır ki, əvvəlki qədər istifadə etmirəm.

Nagil

8 May 2010 17:11

duzdan hedden cox istifade edirem ziyandi bilirem amma yene edirem