Loading...
Bu gün Axır çərşənbədir

Bu gün Axır çərşənbədir

Loading...
Bu gün Axır çərşənbədir


Bu gün Novruz Çərşənbələrinin sonuncusu - Torpaq çərşənbəsidir. Xalq arasında "Yer çərşənbəsi", "İlaxır Çərşənbə" və ya "Torpaq çərşənbəsi" bu gün yer oyanır, torpaq nəfəs alır və inama görə, artıq əkinə, toxum səpininə hazır olur.
Torpaq çərşənbəsi mərasim, ayin, etiqad, oyun və şənliklərlə ən zənginidir, çünki həmin günün mərasimləri həm Suya, həm Oda, həm Yelə, həm də Torpağa inamı əks etdirir. Həmin gün insanlar torpaq sahələrinə çıxır, burada təmizlik işləri görür, müxtəlif ayinlər, kütləvi şənliklər keçirir, əmək nəğmələri oxuyurlar. Bu çərşənbənin axşam şənlikləri daha gur olur: küsülülər barışır, evlərdə üzərlik yandırılır, tonqallar qalanır, məşəllər yandırılır, bacalardan torbalar sallanır, qurşaq atılır, qulaq falları qurulur və s.
Yer çərşənbəsi günü təzə ilə xoş arzular, ailəyə səadət, xoşbəxtlik arzulanır. Həmin gün hamı öz evində olmalı, övladlar valideynlərinə baş çəkərək öz evlərinə qayıtmalıdırlar. Bütün evlərdə bayram süfrəsi açılır. Cürbəcür yeməklər, əsasən aş, paxlava, şəkərbura, şorqoğalı, badambura və s. şirniyyatlar bişirilir. Bayram axşamı süfrədə innab, kişmiş, püstə, badam, qoz, fındıq və müxtəlif meyvələrin qurusu qoyulur. Süfrədə xonça qurulur, ortada səməni, ailə üzvlərinin sayı qədər şam və boyanmış yumurta qoyulur.


Bu gün Axır çərşənbədir


İlin axır çərşənbəsində, ya da Novruz axşamı ürəyində niyyət tutub qaş qaralandan sonra xəlvətcə qonum-qonşu qapısına gedərlər. Qapı dalında durub ayağın altına açar atıb içəriyə qulaq asarlar. İçəridən eşidilən iki kəlmə niyyətin yerinə yetib-yetməyəcəyinə işarə verir. Buna görə axır çərşənbə günü evdə könül açansöhbətlər edilir.
Yazın gəlişi ilə əlaqədar ilin axır çərşənbə axşamı həyətlərdə tonqal qalanır, uşaqlar odun üstündən hoppanırlar. Həm də tonqal üstündən atlanmaq köhnə ilin qada-balasını odda yandırmaq, yeni ilə qədəm qoymaq
deməkdir.





Diqqətinizə isə bəzi "axır çərşənbə" inanclarını çatdırmaq istərdim:


Axır çərşənbədə heyva çubuğundan gözmuncuğu düzəldərlər..
***
Axır çərşənbədə uşağa beşik düzəldərlər.
***
Axır çərşənbədə gün çıxmamış su üstündən atdanarlar.
***
Axır çərşənbədə tonqal yandırarlar.
***
Axır çərşənbədə kəlin buynuzuna qırmızı bağlarlar
***
Axır çərşənbədə qorxanların başından su töküb qorxunu alarlar.
***
Axır çərşənbədə sağmal malın buynuzuna qırmızı bağlarlar.
***
Axır çərşənbədə toy üçün ayrılmış qoyunların boynuna qırmızı bağlarlar.
***
Axır çərşənbədə çimərlər.
***
Axır çərşənbədə evdən pul verməzlər.
***
Axır çərşənbədə qonşuya ələk verməzlər.
***
Axır çərşənbə günü borc un verməzlər.
***
Axır çərşənbə günü şam yarımçıq söndürməzlər.
***
Axır çərşənbə günü ailə üzvlərinin sayına görə şam yandırırlar.
***
Axır çərşənbə günü evdən od, kibrit, neft verməzlər.
***
Axır çərşənbə günü evdən ağartı verməzlər.
***
Axır çərşənbə günü zahı üstünə getməzlər.
***
Axır çərşənbə günü evdən çörək verməzlər.
***
Axır çərşənbə gecəsi tez yatmazlar.
***
Axır çərşənbə gecəsi evdə qazan asarlar.
***
Axır çərşənbə gecəsi vəfat etmiş yaxın adamları yada salarlar.
***
Axır çərşənbə gecəsi vəfat etmiş yaxın adamların adını çəkib “filankəslərin adına qazan asdım” deyib qazana ət, düyü və s. tökərlər.
***
Axır çərşənbə günü ertədən lampa yandırarlar


Novruz falları


Ilin axır çərşənbə axşamı gecəsi cavan qızlar bir yerə yığışırlar. Bir qaba su tökürlər. Əllərindəki üzükləri çıxarıb saçlarına salırlar. Niyyət tutub üzüyü suyun üstündən keçirirlər. Üzük fırlanmağa başlayır və qabın divarlarına dəyir. Üzük neçə dəfə qaba dəyirsə, sayırsan. Demək o yaşda da gəlin gedəcəksən.

***
Çərşənbə axşamı otuzluq lampanın altına qıfılı bağlayıb qoyurlar. Niyyət edib gözləyirlər. Kim qapını açıb birinci evə girsə, onun birinci sözünü niyyətlərinə görə yozarlar.

***
Balığın çanaq sümüyünü övlad gözləyən gəlinin oğlu və ya qızı olacağını bilmək üçün iki barmağın ortasından atırlar. Arxası üstə düşərsə, qız, üzüüstə düşərsə oğlan olacağı gözlənilir.

***
İtkin olan zaman, onu tapmaqçın ələyə qaysının iki ucunu sancıb, fırlardırlar. Itkinin kim tərəfindən olduğunu bilmək üçün şübhələndiyin adamın adını çəkirsən. Əgər ələk fırlanarsa, bi iş həmin adam tərəfindən olub. Fırlanmazsa demək o günahkar deyil.

***
Qorxan adamın başının əstündə ərimiş qurğuşunu onun qarşısındakı qabın içindəki suya tökürlər. Adam nədən qorxubsa onun şəkili suyun içində formalaşır.

***
Axır çərşənbə gecəsi ürəyində niyyət tut yat. Gecə yarısı yuxudan dur və şamı yandır. Şamı götürüb güzgüyə yaxınlaş. Güzgüdə gələcək nişanlını görəcəksən. Amma gərək qorxmayasan. Qorxsan bu niyyətin baş tutmaz.

***
Ilin axır çərşənbə günü niyyət tutub bağa getmək lazımdır. Bağdan bir çəngə ot qırırsan. Niyyət düzdürsə, sühərəsi gəlib görürsən ki, qırdığın otlar uzanıb əvvəlki kimi olub.

***
Ilin axır çərşənbə gecəsiürəyində niyyət tutursan. Bağda bir daşı qaldırıb altını təmizləyirsən. Niyyətin hasilə çatandan sonra, gəlib daşın altına baxırsan. Görürsən ki, daşın altında ot bitib.

***
Ilin axır çərşənbə axşamı ana uşaqlarının başından tük qırır və axar suya atır. Bir qab həmin yerdən su götürür və uşaqlarının üstünə çiləyirsən. Guya ki, bu su təmizlik, sağlamlıq, paklıq gətirir. Həmin ili uşaqlar xəstələnmir.
Loading...

OXŞAR XƏBƏRLƏR

Загрузка...

SON XƏBƏRLƏR

LaLa

3 İyul 2010 12:36

Keçib bayram mən şərhin dərdindən Təbrik deyirəm

ESTRELLA

22 Mart 2010 16:17

Sitat: Ruhsar
tebrik edirem)

cooox sag ol, wink2

Kedicik_19

18 Mart 2010 20:36

Sitat: LARACROFT
Axır çərşənbə gecəsi ürəyində niyyət tut yat. Gecə yarısı yuxudan dur və şamı yandır. Şamı götürüb güzgüyə yaxınlaş. Güzgüdə gələcək nişanlını görəcəksən. Amma gərək qorxmayasan. Qorxsan bu niyyətin baş tutmaz.

Tesevvur ele guzguden biri cixir sene bir $ille ili$dirir

Elif_87

18 Mart 2010 09:28

Bayramınız mübarək hamını təbrik edirəm...

Sitat: GaGuLiK
Bir-iki gündü başım qarışıb Şəkərbura bişmirməyə

Dostik sən bişirirsən? scratch_
Poçtunan mənə də göndərdə... winked

TARKANKA_210

17 Mart 2010 01:35

Sitat: GaGuLiK
Diyəsən bizim Səmoş da axı Ruski Yazıçni Qız oldu

Yooox Allh eləməsin. fellow Tez-tez işlətdiyim ifadədir.Amma bundan sonra işlətməəsm yaxşı olar )) Bir də ki məndə səhv tutana baxdaa öz yazdığın pm-vi oxu gör nə gündə yazmısane tongue
Sitat: GaGuLiK
baxma ay qız göz vurarsan Şəkərburalarıma

Puuuuuaaah ??? bee

GaGuLiK

17 Mart 2010 01:17

Sitat: TARKANKA_210
Gərəy palit eliyəsən ???

Diyəsən bizim Səmoş da axı Ruski Yazıçni Qız oldu fellow

Sitat: TARKANKA_210
Axxxx görərdimdəəə

baxma ay qız göz vurarsan Şəkərburalarıma aciq

TARKANKA_210

17 Mart 2010 01:13

Sitat: GaGuLiK
Səmoş bu sözü başa düşmək üçün manitoru tərsinə də çevirdim yenə oxuya bilmədim

Öl elə pis dostik səni öldürməy lazımdı.Bir dənə "z" sözünü artıq yazmışmdaa.Gərəy palit eliyəsən ??? bee
Sitat: GaGuLiK
Hə nolub ki mənə elə bilrisən bişirə bilmərəm

Axxxx görərdimdəəə aciq

m.Hesenzade

17 Mart 2010 01:10

Sitat: GaGuLiK
Qaqaşların bəs nəyçindi sənin dozavı elə qaldırsınlar ki bir də aşağı düşməsin ))


Allah canlarıvızı sağ eləsin var olun . fellow

--------------------
Qara Kitabın Xoş Xatirələri...

GaGuLiK

17 Mart 2010 01:09

Sitat: m.Hesenzade
Həyatın dozasını qaldırmaq lazımdır ee e

Qaqaşların bəs nəyçindi sənin dozavı elə qaldırsınlar ki bir də aşağı düşməsin ))

m.Hesenzade

17 Mart 2010 01:07

Sitat: GaGuLiK
Qaqam:Ritmi tut həyatıvı yaşa...


fellow Həyatın dozasını qaldırmaq lazımdır ee e
--------------------
Qara Kitabın Xoş Xatirələri...

GaGuLiK

17 Mart 2010 01:05

Sitat: m.Hesenzade
İnanın heç nəyə həvəs yoxdu nə papaq atdım nə tonqalda tullandım eh heçnəyə həvəs yoxduye/ (

Qaqam:Ritmi tut həyatıvı yaşa...

m.Hesenzade

17 Mart 2010 01:01

Hamının bayramı mübarək.

İnanın heç nəyə həvəs yoxdu nə papaq atdım nə tonqalda tullandım eh heçnəyə həvəs yoxduye/ (
--------------------
Qara Kitabın Xoş Xatirələri...

GaGuLiK

17 Mart 2010 01:01

Sitat: TARKANKA_210
Şəkərbura bişirdin həəə ???

Hə nolub ki mənə elə bilrisən bişirə bilmərəm dance1

Sitat: TARKANKA_210
Gözrərdimdəə

Səmoş bu sözü başa düşmək üçün manitoru tərsinə də çevirdim yenə oxuya bilmədim tongue

TARKANKA_210

17 Mart 2010 00:55

Sitat: black_men017
Butun JoY-azlilarin bayrami mubarek.

Utanmırsan məni də təbrik eləəəə tongue Sən gəl bizə mən səni yaxşı təbrik edəcəm mocking
Sitat: GaGuLiK
Bir-iki gündü başım qarışıb Şəkərbura bişmirməyə

Mən də deyirəm, niyə bu görünmürdəə saytdaa .Şəkərbura bişirdin həəə ??? Gözrərdimdəə o mənəzərəni mocking

PRAQMATIK

17 Mart 2010 00:15

Kosali ,kecelli bir Novruz abu havasi yasamanizi arzu edirem bu il
Bayramdan sonra semeninin otunu kecelin bawina ekin ki
qoy o yaziq da suni saca malik olsun

smile

LARACROFT

17 Mart 2010 00:00

Axır çərşənbə gecəsi ürəyində niyyət tut yat. Gecə yarısı yuxudan dur və şamı yandır. Şamı götürüb güzgüyə yaxınlaş. Güzgüdə gələcək nişanlını görəcəksən. Amma gərək qorxmayasan. Qorxsan bu niyyətin baş tutmaz.

Bu faldan qorxmamaq olar?Özdə gecə vaxtı.
Hələ indiyə kimi heç bir falı yoxlamamışam.

Hamının da bayramın təbrik edirəm.Neçə belə bayramlara.
--------------------
Heç bir bəzək və paltar bir qadını, analıq sevgisi qədər gözəlləşdirə bilməz!...

_constantine_

16 Mart 2010 22:39

Ilaxir cersenbeniz mubarek

EHLIKEF

16 Mart 2010 21:27

Sitat: _axmedov_
ala az danis dus tonqala qaladilar

OK)))

_axmedov_

16 Mart 2010 21:21

Sitat: EHLIKEF
Hamminizi tebrik eleyirem...Sizi ve aylenizi tebrik eleyirem...Hemishe bele gozel gunlerde...Allah size her bir ishinizde komek olsun...Yeni ilde yeni ugurlar...Nece deyeller -xoshbahtlig,xoshbahtlig yene de xoshbahtlig))))Gedin tonqalin ustunden tullanin)))

ala az danis dus tonqala qaladilar
--------------------
26 10 1992

EHLIKEF

16 Mart 2010 21:18

Hamminizi tebrik eleyirem...
Sizi ve aylenizi tebrik eleyirem...
Hemishe bele gozel gunlerde...
Allah size her bir ishinizde komek olsun...
Yeni ilde yeni ugurlar...

Nece deyeller -xoshbahtlig,xoshbahtlig yene de xoshbahtlig))))

Gedin tonqalin ustunden tullanin)))

SHATENKA_A

16 Mart 2010 21:15

Haminin bayramini bir dahah tebrik e direm! Tonqaldan gelirem dushdum hoppandim geldim! mocking

Eziz

16 Mart 2010 20:08

kucede tonqal yandirib ustunden 6 defe tullandim tnqal sondu eve geldim joy.az i acdim serh yazdim wink2 mercedes

J_LADY

16 Mart 2010 20:05

Haaaaamınızı təbrik edirəm,dərdi-bəlamız,ağırlığımı
;z-uğurluğumuz hamı köhnə ildə qalsın!Amin)
--------------------
* Try Not To Become a Man of Success,but a Man of Value!

* Əsl kişi xanıma kişiliyini xatırladan yox,xanıma xanımlığını unutdurmayandır!(i.c)

*Sevgi olan yerdə Qürur-Günəş olan yerdə Ay kimidir...(i.c)

Mənliyim Məndən Üstündür!!! (i.c)

GaGuLiK

16 Mart 2010 18:15

Hamının Bayramını Təbrik Edirəm !

Bir-iki gündü başım qarışıb Şəkərbura bişmirməyə tongue

Nəysə keçək sadə oğlanın sadə təbrikinə: ))


Hamıya Can Sağlığı Arzu Edirəm !

Uğurlarınız Hər Ötən Gün Daha Da Artsın !

Yeni il kimi özünüz də yenilənin təzələnin !

Həyatınızda olan bütün pis xatirələri pis anları köhnə ilə verin !

Və Nəhayət:

Sevin Sevilin !


Hörmətlə: sizin GaGuLiK

SabishKa

16 Mart 2010 17:58

Bayramınızı TƏBRİK EDİRƏM

True_Love

16 Mart 2010 17:57

tebrik edirem:)

Ruhsar

16 Mart 2010 17:17

Sitat: ESTRELLA
bayramnana qabaq uje herim oldu

tebrik edirem)

Senseless_life

16 Mart 2010 17:12

Sitat: _axmedov_
butun joy.azlilari cersenbe ve novruz bayrami munasibetilile tebrik edirem

Vaska1988

16 Mart 2010 17:10

"Əziz xalqım , bayramınız mübarək olsun. Bayramlar bizim xalqımızın üzlü xalq olduğunu isbat eləyir ) İnşAllah bu və bu kimi gələcək bayramları Qarabağda , Laçında , Cıdırdüzündə , Kəlbəcərdə və görüm sata bilsəm alandan sonra başqa regionlarda keçirdəcəyik. O gün olsun yetim balaları ölsün , bizdə öz balalarımıza bayram hədiyyəsi olaraq ölmüşlərin ərazilərini verək. "

ESTRELLA

16 Mart 2010 16:32

BAYRAMINIZ mubarek,joy.az ehli!!!!............nece bele bayramlara...........qaldi ki,fala baxmaga..uje ehtiyacim yoxdu.bayramnana qabaq uje herim oldu wink2